Nulmeting toont dringende WASH-problemen in Oeganda
De nulmeting voor het WASH, Learn and Share project laat urgente uitdagingen zien op het gebied van water, sanitatie en hygiëne (WASH) in 18 scholen en 36 gemeenschappen in de districten Bunyangabu en Kabarole.
Update: 14 september 2024
meten is weten voor verbetering van WASH
De nulmeting besteedde aandacht aan de toegankelijkheid en kwaliteit van WASH-voorzieningen op scholen. Er is gekeken naar toegang tot schoon water en toiletten, WASH-gerelateerd schoolverzuim en of scholen middelen hebben om hun voorzieningen duurzaam te onderhouden.
Hiervoor werd gebruikgemaakt van de JMP-ladder en de 3-sterrenaanpak, die laten zien welk niveau van water, sanitatie en hygiëne een school biedt.
Tot slot keek de nulmeting of scholen financiële plannen hebben om hun WASH-voorzieningen op de lange termijn draaiende te houden.
JMP: Water op scholen in Bunyangabu District
Uit de JMP-resultaten voor Bunyangabu blijkt dat 44% van de scholen basiswatervoorziening heeft: drinkwater uit een verbeterde bron dat tijdens het onderzoek beschikbaar was. 33% heeft beperkte toegang: wel een verbeterde bron, maar geen water op het moment van de meting. 22% is afhankelijk van een onverbeterde bron of heeft geen drinkwatervoorziening.
Alle scholen (100%) beschikken over basissanitatie met gescheiden, functionele en privé toiletten. Hygiëne blijft achter: slechts 44% heeft een handwaspunt met water en zeep, 33% heeft alleen water en 22% heeft geen handwasvoorziening, wat gezondheidsrisico’s verhoogt.
JMP: Water op scholen in Kabarole District
Scholen in het Kabarole district hebben aanzienlijk betere voorzieningen, maar ook daar is verbetering nodig.
Uit de JMP-resultaten blijkt dat 89% van de scholen basiswatervoorziening heeft: drinkwater uit een verbeterde bron dat tijdens het onderzoek beschikbaar was. 11% is afhankelijk van een onverbeterde bron of heeft geen drinkwatervoorziening.
Alle scholen (100%) beschikken over basissanitatie met gescheiden, functionele en privé toiletten. De hygiënevoorzieningen verschillen sterk: slechts 22% heeft een handwaspunt met water en zeep, terwijl 78% alleen water biedt. Opvallend: geen enkele school mist een handwasvoorziening volledig.
Resultaten van de 3-sterrenaanpak
Waar JMP vooral de beschikbaarheid van voorzieningen meet, kijkt de 3-sterrenaanpak naar dagelijkse routines, schoolmanagement en educatie.
Bunyangabu: 22% van de scholen haalt slechts 1 ster voor water, wat betekent dat leerlingen water moeten meenemen van huis. Voor sanitatie is de situatie ook zorgwekkend: 100% van de scholen zit op het laagste niveau, zonder genoeg toileten of menstruatiehygiëne. Ook op het gebied van hygiëne scoort 56% van de scholen slechts 1 ster, met onvoldoende handwaspunten zonder dagelijkse routines voor handen wassen.
Kabarole: Geen enkele school haalt 3 sterren voor water. 100% van de scholen blijft steken op het laagste niveau voor sanitatie, zonder voorzieningen voor menstruatiehygiëne of toegankelijkheid voor leerlingen met een beperking. Voor hygiëne scoort 78% van de scholen maar 1 ster, omdat ze geen zeep en onvoldoende handwaspunten hebben.
WASH-problemen en schoolverzuim
De nulmeting laat zien dat WASH-problemen een grote invloed hebben op de aanwezigheid van leerlingen, met name meisjes.
In Bunyangabu miste 42% van 297 ondervraagde leerlingen school door WASH-gerelateerde ziekten als diaree en infecties, samen goed voor 715 verloren schooldagen in slechts drie maanden. Daarnaast bleef 23% van de meisjes thuis door het ontbreken van menstruatievriendelijke voorzieningen, wat leidde tot 193 gemiste schooldagen.
In Kabarole rapporteerde 19% van de ondervraagde 266 leerlingen ziekteverzuim door WASH-problemen, goed voor 195 verloren schooldagen. Slechts 3% van de meisjes bleef thuis vanwege menstruatie, maar ook hier miste 21% van alle leerlingen minstens één dag door WASH-gerelateerde oorzaken.
plannen voor onderhoud ontbreken
Uit de nulmeting blijkt ook dat geen enkele school in zowel Bunyangabu als Kabarole een financieel onderhoudsplan heeft opgesteld voor het beheer en onderhoud van hun WASH-voorzieningen. Hierdoor wordt er momenteel 0% aan inkomsten gegenereerd om deze voorzieningen duurzaam te onderhouden.
Het ontbreken van zo’n plan vormt een duidelijk risico: zonder een systeem om middelen te verzamelen, zoals kleine bijdragen, lokale donaties of steun vanuit de gemeenschap, kunnen scholen hun waterpunten, toiletten en handwasstations niet goed blijven onderhouden. Dit zet de duurzaamheid van WASH-voorzieningen onder druk en leidt tot afbraak van bestaande faciliteiten.
De nulmeting maakt duidelijk dat scholen in Bunyangabu en Kabarole met aanzienlijke WASH-uitdagingen kampen. Hoewel basisvoorzieningen vaak aanwezig zijn, blijft de kwaliteit en betrouwbaarheid van water, sanitatie en hygiëne ver achter, met grote gevolgen voor de gezondheid en aanwezigheid van leerlingen, vooral meisjes. Ook ontbreekt het aan financiële structuren om voorzieningen duurzaam te onderhouden, waardoor verbeteringen kwetsbaar blijven.
Deze inzichten onderstrepen het belang van gerichte investeringen in veilig drinkwater, betere sanitaire voorzieningen, menstruatiehygiëne en financieel beheer. We kijken er dan ook naar uit om te zien hoe samen met partners, gemeenschappen en scholen het WASH, Learn & Share-project deze cijfers de komende jaren helpt verbeteren.
Meer weten over WASH, Learn & SHARE?
Meer weten over onze waterprojecten?
Van huishoudens in Bangladesh en Nepal and tot scholen in afgelegen dorpen in Ethiopië — elk Made Blue waterproject brengt duurzaam schoon drinkwater voor iedereen een stap dichterbij.
Leer meer over onze projecten en de impact die we samen maken:
Sierra Leone: Water voor een gezonde start
In Sierra Leone helpen we jonge en aanstaande moeders en hun kinderen gezond en veilig te leven door te investeren in voorzieningen voor gezondheidscentra.
Lees meerBangladesh: Mini netwerken voor huishoudens
In Bangladesh gaan mini waternetwerken 33.670 mensen direct toegang tot schoon drinkwater geven.
Lees meerOeganda: Wash, Learn & Share
In dit vervolg op het Wash & Learn in Oeganda leggen we nog meer nadruk op duurzaamheid en het delen van kennis, met een centrale rol voor meisjes, vrouwen en lokale ondernemers.
Lees meerMalawi: Madzi voor Malawi
In Malawi hebben meer dan 7 miljoen mensen gebrek aan schoon water. Met het bouwen en repareren van waterpunten gaan wij hier verandering in brengen.
Lees meerSierra Leone: Water en voeding op scholen
Met 7 waterkiosken en het leveren van melkpoeder voor schoolmaaltijden helpen we meer dan 55,000 mensen aan een betere toekomst.
Lees meerOeganda: Wash & Learn
Samen met de lokale bevolking bedenken we wateroplossingen die voor hen goed werken. Vrouwen staan hierbij centraal.
Lees meerDraag bij aan Schoon drinkwater
met jouw organisatie
Wij zijn de Made Blue Foundation.
Onze missie: schoon drinkwater voor iedereen.
Help jij mee om onze missie te bereiken?
Dat kan op meer manieren dan je denkt.